2020 İzmir depreminde yaşadığı korkudan yola çıkarak deprem güvenliği sistemi geliştiren Mert Özkardeş, dünyanın en parlak 100 öğrencisinden biri seçildi. 18 yaşındaki genç girişimci, Oxford’daki zirvenin ardından bilgisayar mühendisliği eğitimi için ABD’deki University of California, Berkeley’ye gitmeye hazırlanıyor.
Özlem Özgüt Yörekli - abdpost / ABD (İGFA) - 2020 İzmir depreminde yaşadığı korkuyu bir teknoloji projesine dönüştüren Mert Özkardeş’in hikâyesi, uluslararası bir başarıyla taçlandı. Henüz 16 yaşındayken deprem güvenliği üzerine geliştirdiği projeyle dikkat çeken Özkardeş, gençlere yönelik uluslararası Rise programında dünyanın en parlak 100 öğrencisi arasına girdi.
İzmir’de 2008 yılında dünyaya gelen Özkardeş, çocukluk ve gençlik yıllarını İzmir, Van ve Boston’da geçirdi. Ailesinin desteğiyle eğitim hayatını sürdüren genç, deprem güvenliği alanındaki çalışmasının temelini ise 2020’de yaşadığı sarsıcı deneyim üzerine attı.
“KEŞKE DEPREM OLDUĞUNDA BİZE HABER VEREN BİR SİSTEM OLSA”
2020 İzmir depremi sırasında evde yalnız olan Özkardeş, kuşunu da yanına alarak merdivenlerden aşağı indi. Deprem sona ermesine rağmen yaşadığı korkunun etkisi uzun süre devam etti. Bu deneyim, genç girişimcinin zihninde tek bir fikir oluşturdu: “Keşke deprem olduğunda bize haber veren bir sistem olsa.”
LGS hazırlığı nedeniyle o dönemde projesine yoğunlaşamayan Özkardeş, fikrini not ederek bir kenara bıraktı.
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremleri ise Özkardeş için yeni bir dönüm noktası oldu. Yardım çalışmalarına katılan genç, deprem bölgesindeki durumu jeoloji mühendisi amcasıyla konuştu. Amcasının, “İnsanlar ölüyor, hiçbir şey yapamıyoruz” sözleri Özkardeş’i derinden etkiledi. Bu süreçte 2020 yılında not aldığı proje fikrini yeniden gündemine alan genç, deprem sırasında uyarı vermenin ötesine geçen bir sistem geliştirmeye karar verdi. Projenin temelinde, pahalı ivmeölçerler yerine akıllı telefonların sensörlerinden yararlanılması fikri yer aldı. Böylece telefonlardan elde edilen sarsıntı verileriyle hem kullanıcıların deprem sırasında uyarılması hem de yapıların risklerine ilişkin veri oluşturulması hedeflendi.
YAPAY ZEKÂYLA “GÜVENLİ ODA” MODELİ
Özkardeş, projesini zamanla yalnızca deprem uyarı sistemi olmaktan çıkararak daha kapsamlı bir güvenlik modeline dönüştürdü. Yapay zekâ desteğiyle ev ve odalardaki eşyaların deprem sırasında daha güvenli olacak şekilde konumlandırılmasını sağlayan bir sistem geliştirdi. Tasarımın kullanıcıların estetik beklentilerini de karşılaması için güvenlik ve görselliği bir araya getiren bir yapay zekâ modeli üzerinde çalıştı. Proje; deprem uyarısı, yapısal risk analizi ve güvenli oda düzenlemesi gibi farklı bileşenleri bir araya getirdi.
TÜBİTAK’TAN RİSE PROGRAMINA UZANAN YOL
Özkardeş, birkaç arkadaşını da projeye dahil ederek çalışmasını TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’na sundu. Projenin bölge sergisine davet edilmemesi ise genç girişimcinin çalışmalarını bırakmasına neden olmadı. Aynı projeyle, gençlerin toplumsal sorunlara yönelik çalışmalarını destekleyen uluslararası Rise programına başvurdu.
Başvuru sürecinin son günlerinde ise yoğun bir çalışma temposu yaşadı. 16 Ocak’ta aldığı olumsuz geri bildirimin ardından hem Rise hem de TÜBİTAK başvurularının son günü olan 17 Ocak’a kadar dosyalarını yeniden hazırladı. Aylar süren değerlendirme sürecinin ardından 16 Nisan’da Rise’ın 500 finalistinden biri olduğunu öğrendi. 17 Eylül 2024’te açıklanan sonuçlarda ise dünyanın en parlak 100 öğrencisinden biri seçildi.
OXFORD’UN ARDINDAN HEDEF BERKELEY
Başarısının ardından burs kazanan Özkardeş, Oxford Üniversitesinde düzenlenen iki haftalık zirveye katıldı. Farklı ülkelerden genç girişimcilerle bir araya gelen Özkardeş, burada insan hakları üzerine bir konuşma yaptı ve toplumsal sorunlara yönelik çözüm fikirleri üzerine görüş alışverişinde bulundu.
Şimdi ise genç girişimcinin önünde yeni bir eğitim dönemi bulunuyor. Özkardeş, bilgisayar mühendisliği eğitimi almak üzere University of California, Berkeley’ye gitmeye hazırlanıyor. Gelecekte kendi şirketini kurmayı ve insanların hayatını kolaylaştıracak teknolojiler geliştirmeyi hedefleyen Özkardeş, 2020’de yaşadığı deprem korkusunu bugün toplumsal fayda üretmeye yönelik bir teknoloji projesine dönüştürmüş durumda.
Genç girişimcinin hedefi ise net: Üretmeye, teknoloji geliştirmeye ve topluma katkı sağlayacak çözümler üretmeye devam etmek.